Kinderen met ouders op achterstand

Vorige week presenteerde de Kinderombudsman het rapport ‘Alle kinderen kansrijk‘. In het rapport staan de volgende aanbevelingen voor gemeenten:

Het rapport vermeldt niet heel veel nieuws ten opzichte van de eerdere rapporten van de Kinderombudsman waarin o.a. gepleit werd voor invoering van een kindpakket.

Interessanter vond ik het rapport dat diezelfde Kinderombudsman in dezelfde week presenteerde: ‘Nederlandse kinderen ontkoppeld‘. Daarin staat dat enkele honderden kinderen in Nederland in armoedeleven omdat een van hun ouders geen geldige verblijfsvergunning heeft. Daardoor komt het gezin niet of minder in aanmerking voor toeslagen en uitkeringen, terwijl de kinderen zelf wel Nederlands zijn of hier een verblijfsvergunning hebben. Lees meer in het AD.

En verder lees ik deze week dat Utrecht volgend jaar €170.000 extra gaat investeren in de begeleiding van kinderen die met hun ouders in de crisisopvang verblijven.

Tot slot, lees ook: ‘Laptops zijn effectiever tegen armoede dan gratis vioolles’ (6 dec. door Cok Vrooman, armoede-onderzoeker SCP) en Groenteboxjes om kinderen in arme wijken gezonder laten eten (Den Haag)

Deventer moet kosten voor particuliere bewindvoerders vergoeden

Autoriteit Consument & MarktGisteren kwam de langverwachte uitspraak van de Autoriteit Consument & Markt: De gemeente Deventer moet inwoners met een laag inkomen de keuze blijven geven tussen een particuliere bewindvoerder of een bewindvoerder van de gemeente en dus ook de kosten voor particuliere bewindvoerders blijven vergoeden vanuit de bijzondere bijstand.

Duidelijke uitspraak, dacht ik. Maar in het veld zijn de meningen over de mogelijke consequenties verdeeld. Zie bijvoorbeeld discussie op Twitter. Misschien trekken gemeenten  mogelijk toch aan het langste eind als zij straks alleen de kostprijs hoeven te vergoeden? André Moerman: Vanuit perspectief van oneerlijke concurrentie zou dat kunnen, maar redenerend vanuit bijzondere bijstand verwacht ik dat de rechter dat zal afschieten. Taco Schaafsma twittert nog een ander punt: Gemeenten die een “besluit van algemeen belang” nemen waarin beschermingsbewind wordt aangemerkt als activiteit die in het algemeen belang buiten de wet markt en overheid valt, hoeven zelfs de kostprijs niet door te berekenen. (Groningen deed dat al in 2014) en hoeven dus ook niet bijzondere bijstand te verlenen voor particuliere bewindvoering. Enfin, ik ben geen jurist en wacht de volgende rechtszaak met spanning af..

Overigens was in het Regeerakkoord te lezen: Gemeenten krijgen een adviesrecht in de gerechtelijke procedure rondom schuldenbewind. Wellicht liggen daar voor gemeenten kansen om te besparen? Ben benieuwd hoe dit uitgewerkt wordt.

Maar uiteindelijk moet het natuurlijk niet gaan om de vraag wie betaalt en wie uitvoert. De hoogste kwaliteit zou voorop moeten staan. En een uitstekende samenwerking tussen schuldhulpverlener en bewindvoerder.

Lees ook mijn meest recente update over dit onderwerp: Gemeenten en beschermingsbewind (sept. 2017) en het nieuwsbericht van Deventer: Gemeente kan door met de werkwijze beschermingsbewind.

Aanvulling d.d. 8 dec. Deventer teruggefloten om vergoeding bewindvoering (Binnenlands Bestuur).

Gratis benchmarken!

In 2018 kunnen gemeenten en kredietbanken gratis meedoen met de Divosa Benchmark Armoede & Schulden. De kosten voor deelname worden betaald door het ministerie van SZW.

Wanbetalers zorgpremie en achtergrondkenmerken per gemeente

Minister Bruins (Medische Zorg) geeft deze week in een brief aan de Tweede Kamer en de VWS-Verzekerdenmonitor een update over de wanbetalersregeling.

Het aantal wanbetalers is gedaald van 325.810 wanbetalers eind 2014 naar 257.767 op 1 november 2017. Deze daling wordt vooral veroorzaakt doordat zorgverzekeraars op grote schaal betalingsregelingen hebben afgesproken waardoor de bestuursrechtelijke premie direct kan worden opgeschort. Eind 2016 waren er 70.922 actieve betalingsregelingen. Op de website van het CBS vind je cijfers per gemeente. Eerder schreef ik al, dat je bij het CAK ook NAW-gegevens van die wanbetalers kunt opvragen.

Er wordt nog gewerkt aan een regeling om zorgverzekeraars nog meer te prikkelen om mee te werken aan schuldhulpverlening en -preventie. Bruins streeft ernaar een wijziging van artikel 34a Zvw voor de zomer van 2018 aan de Kamer voor te leggen.

Energie afsluiten? Eerst melden bij schuldhulpverlening!

Afbeeldingsresultaat voor energiemeterEnergieleveranciers krijgen vanaf 1 april 2018 de verplichting om wanbetalers éérst aan te melden bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. Dat moeten ze al in de wintermaanden, maar straks ook in de zomer. Dat staat in een voorstel (internetconsultatie)* van het ministerie van Economische Zaken. Zo lees ik in o.a. het AD.

In 2016 werden in de zomer een kleine 10.000 Nederlandse huishoudens afgesloten van energie. In de praktijk blijkt dat wanbetalers die tussen april en oktober worden afgesloten óók in de winter nog zonder gas en licht zitten.

* Leonie Zoete-Wapperom, bedankt voor het sturen van de link!

Wsnp-verzoek private organisaties afgewezen door rechter

Afbeeldingsresultaat voor brandbriefVeel gemeenten hebben de schuldhulpverlening uitbesteed aan een private organisatie. Dat is al sinds jaar en dag het geval, maar we zien tegenwoordig met enige regelmaat dat Wsnp-verzoeken die worden ingediend door deze private organisaties, niet-ontvankelijk worden verklaard door de rechter, omdat deze organisaties niet vallen onder artikel 48 lid 1 sub d Wck. De NVVK heeft daarom vorige week een brandbrief gestuurd naar o.a. minister Wiebes met het verzoek een oplossing te bereiken. Bron: NVVK.

Gewoon goede schuldhulpverlening

Stadgeldbeheer (budgetbeheer en schuldhulpverlening) van de Tussenvoorziening in Utrecht bestaat 20 jaar. Gefeliciteerd!! Ik schreef de volgende column voor hun magazine:

Gewoon goede schuldhulpverlening

Nee, geen sexy titel voor een column. Klinkt ook wat behoudend. Echt hoor, ik omarm de innovatieve initiatieven van gemeenten, particulieren en bedrijven om de ‘gevestigde’ schuldhulpverlening op te schudden en maatwerkoplossingen te zoeken voor vastgelopen complexe schuldendossiers. Maar we slaan soms te ver door. Iets met kind en badwater.

Maatwerk is het magische sleutelwoord. Prachtig; daar kan niemand tegen zijn. Maar maatwerkoplossingen worden steeds vaker tot standaard verheven. Er worden revolverende fondsen en maatwerkbudgetten voor wijkteams geïntroduceerd. Schuldenaren krijgen de mogelijkheid om hun schuld op alternatieve manieren af te lossen, bijvoorbeeld door klusjes te doen voor de woningcorporatie waar zij een huurachterstand hebben. Of ze krijgen (veel) langer dan de gangbare drie jaar de tijd om af te lossen. Er worden schulden afgekocht of opgekocht door gemeenten, en soms ook door bedrijven. En steeds vaker ligt er een maatschappelijke kosten-baten berekening onder de maatwerkoplossing. Gemeenten knippen de centrale afdeling schuldhulpverlening op in kleine eenheden en verplaatsen schuldhulpverleners naar de sociale wijkteams. Want dát is de plek waar een integrale aanpak wordt gerealiseerd, dicht bij de burger.

Deze innovaties brengen een welkome cultuurverandering. Professionals leren de procedures en regels meer naar hun hand te zetten en minder als belemmering te zien. Niet de procedure is leidend, maar het doel. Maar, de introductie van nieuwe projecten, pilots en innovatieve aanpakken brengt ook risico’s met zich mee. Zo weten schuldeisers, burgers en ketenpartners straks niet meer waar zij aan toe zijn. Het beeld van schuldhulpverlening wordt diffuser. Er ontstaat berekenend gedrag bij schuldeisers, want ja, over alles kan nu worden onderhandeld. Schuldeisers zullen minder snel akkoord gaan met een voorstel. Ook moeten er steeds meer uitzonderingen en afwijkende regels worden gemanaged. Er is meer overleg en overdracht nodig en er moet vaker worden geëscaleerd. En verder, de aflosperiode wordt opgerekt tot soms wel 15 jaar. Schuldenaren worden niet gelijk behandeld. Schuldeisers worden niet altijd gelijkberechtigd. Hoe ver willen we gaan afwijken van gangbare normen? Tot slot, sommige initiatieven hebben zelfs commerciële trekjes. Vraag je als gemeente altijd goed af wie er ècht beter wordt van jouw nieuwe pilot!

Ik vrees dat in sommige gemeenten pilots vooral bedoeld zijn om te verhullen dat de schuldhulpverlening in de basis gewoon niet goed georganiseerd is, met te weinig formatie en deskundigheid. Ik snap, met een nieuw project kan een wethouder goed scoren. Maar diezelfde wethouder heeft onvoldoende in de gaten dat de gemeente daarmee de reguliere schuldhulpverlening stevig ondermijnt.

Als maatwerk betekent dat bij elke cliënt opnieuw het wiel wordt uitgevonden of dat er willekeur ontstaat, ben ik er geen voorstander van. In veel gevallen zie ik dat er drastisch wordt gebroken met de gevestigde modellen, zoals de NVVK-gedragscodes of beleidsregels bijzondere bijstand, omdat deze te star zouden zijn. Maar het probleem zit hem volgens mij meer in de verkeerde toepassing ervan. Ik ben ervan overtuigd dat met een goede toepassing van bijvoorbeeld de gedragscode NVVK, convenanten met schuldeisers, beslagvrije voet, dwangakkoord en bijzondere bijstand veel betere resultaten kunnen worden behaald dan tot nu toe het geval is. En waak ervoor dat de schuldhulpverlening niet teveel uitgehold en versnipperd raakt over de wijkteams. Er is een minimale schaal nodig om de deskundigheid op peil te houden, aan intervisie te doen, een behapbare caseload te houden, methodieken en projecten te ontwikkelen en coördineren en te reageren op signalen die centraal binnenkomen van bijvoorbeeld convenantpartners. En burgers, schuldeisers en andere betrokkenen vinden het prettig om een herkenbaar loket of aanspreekpunt voor schulden te hebben.

Dus wethouder, innoveer en zoek de grenzen op, maar durf te scoren met gewoon goede schuldhulpverlening!