NRC dossier armoede

Misschien had je het al gezien: de NRC lanceerde in juni het Dossier Armoede. Met video’s en artikelen waaronder Zo proberen gemeenten armoede tegen te gaan.

Kabinet kondigt compensatieregeling voor gedupeerde ondernemers aan

Afbeeldingsresultaat voor bbz zelfstandigenZelfstandigen die in 2014-2016 een lening uit de Bbz als gift bij hun inkomen moesten tellen, krijgen compensatie. Dit kondigt staatssecretaris Snel van Financiën aan in een brief aan de Tweede Kamer. Sinds 2017 bestaat dit probleem niet meer, omdat de gift niet langer tot het inkomen wordt gerekend. Lees meer.

Actieplan voor mensen met een licht verstandelijke beperking

Gemeenten moeten mensen met een lichte verstandelijke beperking (LVB) eerder herkennen en hulp op maat bieden bij schuldhulpverlening en arbeidstoeleiding, staat in de Verkenning LVB, schulden en werk. Op p. 8 staan aanbevelingen voor gemeenten:

  • Houd bij vroegsignalering en schuldpreventie rekening met deze doelgroep en maak gebruik van het landelijk kenniscentrum LVB.
  • Geef wijkteams of sociaal raadslieden de opdracht om als product aan te bieden dat mensen met een LVB altijd even contact kunnen opnemen met vragen over administratie.
  • Zoek mensen actief op als er signalen zijn.
  • Richt de aanvraagprocedure van minimaregelingen zodanig in dat mensen met een LVB deze zo zelfstandig mogelijk kunnen aanvragen.
  • Houd bij de toepassing van bijzondere bijstand rekening met het soms improductieve gedrag, zoals het onvoldoende overzien van consequenties (bijv. bijzondere bijstand geven als een rechtbank geen sanering toekent vanwege een beperkte snelheidsovertreding).
  • Koop een ontregelende schuld af als het ontstaan gerelateerd is aan de beperkingen die samenhangen met de LVB.
  • School professionals en bied een verwijskader.
  • Maak de toegang tot schuldhulpverlening laagdrempelig. Dus niet voor het eerste gesprek al vragen om formulieren te verzamelen.
  • Bied een stappenplan, zodat mensen begrijpen in welke stap ze zitten.

Diverse betrokken organisaties presenteren naar aanleiding van de verkenning het Actieplan LVB, schulden en werk. Hierin kondigen zij aan dat zij de komende twee jaar interventies en trainingen met elkaar gaan delen, pilots op gaan zetten en de bestaande basiskennis over LVB willen uitbreiden. Daarnaast moet onder andere via publieke discussies meer aandacht voor het onderwerp komen.

Decentralisatie-uitkering Schulden en Armoede | Budgetten per gemeente

Afbeeldingsresultaat voor subsidieIn de net verschenen Meicirculaire gemeentefonds 2018 staat vanaf p. 86 hoeveel jouw gemeente in deze kabinetsperiode extra krijgt vanuit de Decentralisatie-uitkering Schulden en armoede. ‘Deze uitkering moet een impuls geven aan de verbetering van de toegang tot en effectiviteit van de gemeentelijke schuldhulpverlening en aan versterking van de lokale regiefunctie van het (kindgericht) armoedebeleid.’ Het budget is niet geoormerkt. De gemeente is dus niet verplicht het in te zetten voor de bestrijding van armoede en schulden. Maar het kabinet maakt in het Interbestuurlijk Programma met de VNG afspraken over de besteding ervan.

Kijk ook nog even naar het overzicht van (overige) budgetten armoedebeleid en schuldhulpverlening 2015 – 2021.

Bestaat de armoedeval?

Marije van Dodeweerd schreef een genuanceerd artikel hierover in het tijdschrift Sprank (ook te lezen op LinkedIn).

De armoedeval houdt in dat als je inkomen stijgt, je allerlei inkomensondersteunende maatregelen verliest waardoor je onder aan de streep niets of zeer weinig extra overhoudt. Ik heb vaak gezien, dat als je gaat rekenen, de armoedeval voor de meeste typen huishoudens zeer mee blijkt te vallen. Maar in de perceptie van mensen is hij heel groot. En er zijn veel misverstanden over inkomensondersteuning. Zo wordt er (ook door werkenden) nog vaak van uitgegaan dat alleen uitkeringsgerechtigden daarvan gebruik kunnen maken, getuige bijvoorbeeld dit artikel.

De armoedeval wordt flink gedempt doordat toeslagen en gemeentelijke minimaregelingen inkomensafhankelijk zijn. En we hebben de arbeidskorting. Gemeentelijke regelingen hebben overigens een relatief kleine invloed op de armoedeval, omdat de bedragen minder hoog zijn. Je kunt trouwens door het Nibud een Minima Effect Rapportage laten maken en zo de koopkracht, armoedeval en het effect van gemeentelijke regelingen in kaart brengen.

Eén van de belangrijkste dingen die je als gemeente kunt doen om de armoedeval te beperken: zorg dat werkende minima gebruik maken van toeslagen en jouw gemeentelijke regelingen. En attendeer bijstandsgerechtigden erop dat het recht op inkomensondersteuning niet direct volledig vervalt als je boven bijstandsniveau zit.

In 2008 schreef ik de handreiking Gemeentelijk Armoedebeleid. Inmiddels behoorlijk gedateerd, maar de paragraaf over de armoedeval is nog best up-to-date. Lees op mijn blog alle artikelen over armoedeval.

Gerjoke Wilmink verlaat ons werkveld

Gerjoke WilminkHè, wat jammer. Ze stopt als directeur van het Nibud en zal waarschijnlijk ook een aantal van haar nevenfuncties afbouwen, bij bijvoorbeeld de Adviesraad NVVK en Platform Wijzer in Geldzaken. En het Landelijk Stimuleringsnetwerk Thuisadministratie waar we samen recent startten als bestuurslid. Gerjoke, we zullen je missen. Heel veel succes als directeur-bestuurder bij Alzheimer Nederland!

Budgetten armoedebeleid en schuldhulpverlening 2015 – 2021

Ik heb een overzicht gemaakt van de gemeentelijke budgetten armoedebeleid en schuldhulpverlening. Of liever gezegd: de mutaties daarin, want het is niet mogelijk om per gemeente precies aan te geven welk budget beschikbaar is. De budgetten zijn in het gemeentefonds niet afgebakend en bijna altijd ongeoormerkt. Hieronder de budgetten vanaf vertrekjaar 2010.

Het maken van dit overzicht was geen sinecure, want de circulaires en Miljoenennota’s zijn erg lastig te lezen en onderling nauwelijks vergelijkbaar. Dus voor wat het waard is:

2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Regeerakkoord 2010 Bezuiniging schuldhulpverlening -20 -20 -20 -20 -20 -20 -20
Regeerakkoord 2011 Maximering inkomensgrenzen * – €40 – €40 – €40 – €40 – €40 – €40 – €40
Miljoenennota 2011 Koopkracht van bijv. chronisch zieken, gehandicapten en ouderen.  €90  €90  €90  €90  €90  €90  €90
Miljoenennota 2011 Aanpassing norm kwijtschelding en bijzondere bijstand kinderopvang  €10  €10  €10  €10  €10  €10  €10
Regeerakkoord 2012 Intensivering armoedebeleid  €90  €90  €90  €90  €90  €90  €90
Regeerakkoord 2012 Maatwerkvoorziening chronisch zieken en gehandicapten  €216  €266  €268  €268  €268  €268  €268
Intensivering armoede- en schuldenaanpak, Kamerbrief 2013 € 90 € 90 € 90 € 90 € 90 € 90 € 90
Armoedebestrijding ouderen, dec. circulaire 2016 € 3,75 € 3,75
Klijnsma-gelden aanpak kinderarmoede, dec. circulaire 2016 € 85 € 85 € 85 € 85 € 85
Decentralisatie-uitkering voorkomen schulden en bestrijding armoede – in het bijzonder onder kinderen (Schuldenaanpak)  €27  €22,5  €22,5

* Hoewel de maximering in 2013 alweer ongedaan is gemaakt, is het budget niet gecorrigeerd.