Manifest Nederland #Schuldvrij

Ik nodig je uit het Manifest Nederland #Schuldvrij te ondertekenen. In het manifest worden vijf verzoeken aan Den Haag gedaan:

  1. Schuldvrij logo 4x3 grootstop met het beboeten van armoede. Geldgebrek los je niet op met boetes
  2. pak de wanpraktijken bij incassobureaus aan. Weinig schuldenaren kennen en halen hun recht
  3. draai de marktwerking voor deurwaarders terug. Eén deurwaarder op één gezin
  4. zorg voor samenhang. Geef de overheid één gezicht
  5. bied meer mensen een perspectief op een schuldvrij bestaan. Een schone lei moet sneller in zicht komen.

Lees het hele verhaal. Het manifest is een initiatief van Jesse Frederik (De Correspondent), Sarah Sylbing en Ester Gould (Schuldig), Annemarie Gehrels (lobbyist / budgetmaatje) en Pieter Hilhorst (Amargi).

Rechter: schuldeiser mag rekening niet helemaal leeghalen

Bij bankbeslag moet er geld overblijven om van te leven. Dit heeft de kantonrechter eerder deze maand bepaald in de zaak van een stel uit Eindhoven van wie de rekening werd leeggehaald door een gerechtsdeurwaarder op de dag dat hun uitkering was gestort. Het is mooi dat anderen zich vanaf heden kunnen beroepen op deze rechterlijke uitspraak. Maar mensen zullen nog wel naar de rechter moeten om hun leefgeld terug te eisen. Bron: Volkskrant.

Staatssecretaris Klijnsma heeft eerder dit jaar toegezegd te gaan werken aan een voorstel om bankbeslag wettelijk goed te regelen.

Weinig verrassingen in begroting 2018

Vandaag werden de Miljoenennota 2018 en Rijksbegroting SZW 2018 gepresenteerd. Voor gemeenten zie ik rond armoedebeleid en schuldhulpverlening geen nieuwe budgettaire wijzigingen. Op p. 19 van de SZW-begroting is een paragraaf over ‘armoede en schulden’ opgenomen. Maar ook daarin lees ik niets nieuws.

Voor minima en mensen met schulden zie ik wel een paar vermeldenswaardige zaken:

Eerder was al bekend dat het kabinet €425 miljoen uittrekt om de koopkracht van de meest kwetsbare groepen op peil te houden. En dat het eigen risico, de zorgpremie en de zorgtoeslag (p. 169 begroting SZW) omhoog gaan.

Minder snelle verlaging sociaal minimum
Op p. 19 Miljoenennota lees ik: ‘Het kabinet verbetert met verschillende maatregelen de koopkracht van kwetsbare groepen. Zo wordt de afbouw van de dubbele algemene heffingskorting in de bijstand getemporiseerd, wat een positief effect heeft op de inkomens van de sociale minima.’ Door de afbouw – die volgens de oorspronkelijke plannen zou plaatsvinden in 20 jaar vanaf 2012 – wordt het sociaal minimum verlaagd. Het sociaal minimum wordt in de nieuwe plannen dus nog wel verlaagd, maar minder snel. In de periode 2014 tot en met 2017 is het afbouwtempo gehalveerd. De maatregel in de Miljoenennota voorziet in het verlengen van deze temporisering tot en met 2018. Lees: Sociaal minimum gaat omlaag (Schut 2011) en Hoe zit dat nou precies met die dubbele heffingskorting? (Schut 2011) en Worden we blij van een temporisering van de verlaging van de bijstand? (Eiselin 2017).

Verhoging Kindgebonden budget
p. 72 Miljoenennota: Het bedrag voor het tweede kind van het kindgebonden budget verhoogt het kabinet met €71 naar €977 per jaar.

Zelfredzaamheid van de burger
Afgelopen vrijdag bepleitte Will Tiemeijer namens de WRR dat de overheid (rijk en gemeenten) de sociale zekerheid en schuldhulpverlening veel meer moet organiseren vanuit realistisch perspectief, en minder vanuit rationalistisch perspectief. (Mensen nemen beslissingen vaak niet alleen op basis van rationele overwegingen, maar ze worden beïnvloed door allerlei sociale en psychologische factoren). De adviezen van de WRR hebben een prominente plek gekregen in de Miljoenennota! Zie p. 36-39. Inzichten vanuit de gedragswetenschappen worden o.a. meegenomen in het beleid van DUO en de Belastingdienst. En: ‘Het Ministerie van Financiën onderzoekt nu samen met de AFM, mede vanuit een gedragsperspectief, de risico’s en ontwikkelingen op de markt voor consumptief krediet. Dit helpt om te bepalen welke rol er is voor waarschuwingen en hoe deze effectief kunnen zijn. Hierbij is speciale aandacht voor de link tussen consumptief krediet en de schuldenproblematiek.

Nieuwe beslagvrije voet pas in 2019
Misschien heb ik iets gemist, maar op p. 19 van de SZW-begroting lees ik: ‘Daarnaast wordt de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet uiterlijk op 1 januari 2019 geïmplementeerd.’ Eerder dit jaar was de beoogde invoeringsdatum nog 1 januari 2018!

Rekenschema voor vaststelling bestuurlijke boete

Afbeeldingsresultaat voor rekenmodelDe expertgroep Fraudewet heeft een rekenmodel ontwikkeld voor de vaststelling van de bestuurlijke boete. Dit rekenmodel is gebaseerd op de bepalingen in de wet, de uitspraak van de CRvB over draagkracht en op keuzen die door veel gemeenten zijn gemaakt.

In het rekenmodel wordt voor bijstandsgerechtigden een beslagvrije voet van 90% van de bijstandsnorm gehanteerd.

Het rekenmodel en meer info vind je op de website van de VNG.

‘Beslagvrije voet ook toepassen bij bankbeslag’

Afbeeldingsresultaat voor onvoldoende saldoWanneer beslag wordt gelegd op uitkering/loon moet de beslagvrije voet worden toegepast. Die regel geldt nu al, en zal nog steeds gelden als straks de vereenvoudigde beslagvrije voet wordt ingevoerd.

Maar de beslagvrije voet geldt niet bij beslag op de bankrekening.

Beslagleggers kunnen dus op de dag waarop loon/uitkering worden gestort, alsnog beslag leggen op het hele bedrag. Dat ondergraaft de werking van de beslagvrije voet natuurlijk enorm. De Ombudsman roept de regering daarom op wettelijk te regelen dat ook bij bankbeslag de beslagvrije voet wordt toegepast.

Belastingdienst, CJIB, DUO, LBIO, SVB en UWV hebben – vooruitlopend op wetgeving – met elkaar afgesproken de beslagvrije voet bij bankbeslag ‘informeel’ te zullen respecteren. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) heeft aangegeven dat gerechtsdeurwaarders dit alleen kunnen als hun opdrachtgevers daarmee akkoord gaan.

Lees meer op de website van de Nationale ombudsman en bekijk de uitzending van Vara’s Kassa hierover. Lees op schuldinfo hoe bankbeslag werkt.

Naschrift d.d. 18 mei. Tijdens het NVVK-congres ‘Oog voor de ander‘ meldde staatssecretaris Klijnsma dat ook zij vindt, dat bij bankbeslag de beslagvrije voet moet worden gerespecteerd.

Beslagvrije voet op 7 maart door Eerste Kamer

Logo Eerste KamerVorige week werd het wetsvoorstel vereenvoudiging beslagvrije voet aangenomen door de Tweede Kamer. Ook in de Eerste Kamer is er breed draagvlak voor het wetsvoorstel: het wordt op 7 maart als hamerstuk afgedaan. Beoogde invoeringsdatum is 1 januari 2018.

Wetsvoorstel vereenvoudiging beslagvrije voet aangenomen door Tweede Kamer

Afbeeldingsresultaat voor tweede kamerHet Wetsvoorstel vereenvoudiging beslagvrije voet is zojuist als hamerstuk afgedaan in de Tweede Kamer! Gelukkig dus nog vóór de verkiezingen. Nu gaat het naar de Eerste Kamer. Verwachting is dat de nieuwe beslagvrije voet in werking treedt op 1 januari 2018.

De nieuwe beslagvrije voet gaat uit van vaste bedragen per leefsituatie. Er worden vier leefsituaties onderscheiden:

  1. alleenstaande;
  2. alleenstaande ouder met een of meer kinderen < 18 jaar;
  3. gehuwden zonder kinderen < 18 jaar;
  4. gehuwden met een of meer kinderen < 18 jaar.

Daarnaast worden drie inkomensgroepen onderscheiden:

a) geen recht op toeslagen;
b) wel recht op toeslagen;
c) inkomen gelijk aan of lager dan bijstandsnorm.

Voor mensen die geen recht hebben op toeslagen (i.v.m. relatief hoog inkomen) geldt per leefsituatie een beslagvrije voet van ongeveer €1.486, €1.623, 1.957 respectievelijk € 2.093.

Voor mensen die wel recht hebben op toeslagen (vanwege een lager inkomen) geldt een andere berekening. Dat is maar goed ook, want anders zouden zij in geval van beslag over meer inkomen beschikken dan schuldenaren zonder recht op toeslagen. Voor mensen die recht hebben op toeslagen geldt een bedrag gelijk aan 95% van de bijstandsnorm, vermeerderd met een compensatiekop. Die compensatiekop bestaat uit drie componenten namelijk, zorg, wonen en kinderen (twee als de schuldenaar geen kinderen heeft). De precieze berekening vind je op p. 23 van de Memorie van Toelichting.

Dan is er nog de groep met een inkomen onder of gelijk aan de bijstandsnorm. In de huidige berekening is de beslagvrije voet vaak hoger dan het inkomen zelf. Schuldenaren met zo’n inkomen hebben op dit moment geen afloscapaciteit. Dit zou ook gelden in het nieuwe model als de berekening zoals voorgesteld voor de groep toeslaggerechtigden ook zou gelden voor de inkomens onder de bijstandsnorm. Het kabinet wil echter een belangrijk signaal afgeven: financiële verplichtingen moeten worden nagekomen! Schuldenaren moeten op hun verantwoordelijkheid worden gewezen en mogen niet het gevoel krijgen dat zij voor schuldeisers onaantastbaar zijn. Daarom wordt hun beslagvrije voet vastgesteld op 95% van het netto-inkomen inclusief vakantiebijslag. Met dit voorgestelde percentage wordt aangesloten bij de norm die de NVVK hanteert in een minnelijke schuldregeling, indien de schuldenaar op basis van het voor hem geldende vrij te laten bedrag (VTLB, een afgeleide van de beslagvrije voet) niet over afloscapaciteit blijkt te beschikken.

Eenvoudiger
Om de nieuwe beslagvrije voet te berekenen is een beperkt aantal gegevens nodig over leefsituatie en inkomen. Deze zijn grotendeels uit bestaande registraties te halen, zoals de BRP en de polisadministratie. De schuldenaar hoeft in beginsel, behoudens in een beperkt aantal uitzonderingsgevallen, geen informatie meer aan te leveren.

beslagvrije-voet