Opgroeien in armoede

De SER presenteerde vorige maand haar advies Opgroeien zonder armoede.  De Kinderombudsman presenteerde eerder het rapport Alle kinderen kansrijk. In haar brief van 6 april schrijft staatssecretaris Van Ark namens het kabinet dat ‘de adviezen betekenisvolle inzichten hebben gegeven die het belang van de aanpak van armoede onder kinderen onderstrepen. In lijn met deze adviezen zal het kabinet niet alleen inzetten op het compenseren van de gevolgen van armoede door kinderen mee te laten doen op school, aan sport en cultuur en aan sociale activiteiten, maar ook stevig investeren in het aanpakken van de structurele oorzaken van armoede.’

In de 19 kantjes tellende brief worden vrij uitputtend de maatregelen opgesomd die het kabinet neemt om kinderarmoede te bestrijden. Gelukkig wordt e.e.a. samengevat op p. 18/19. De meeste maatregelen kennen we al, mede omdat ze zijn genomen door het vorige kabinet. In veel gevallen wordt voor de uitvoering (van de maatregelen en opvolging van de adviezen) verwezen naar gemeenten. Ik heb een paar zaken ge-highlight en gelinkt:

VOORKOMEN VAN ARMOEDE

Meer mensen aan het werk

  • In gesprek met gemeenten over perspectief voor mensen in de bijstand
  • Het versterken van de werkgeversdienstverlening in de arbeidsmarktregio’s

Werk moet lonen

  • Verlaging van de lasten op arbeid
  • Meer uren werken laten lonen: verkleinen marginale druk vanaf het minimumloon.

Naar de mening van het kabinet past in dit verband een categoriale invulling van het armoedebeleid met vaste inkomensgrenzen niet bij het wettelijk uitgangspunt van de aanvullende inkomensondersteuning dat individueel maatwerk leidend is.

Verbeteren inkomenspositie van gezinnen met kinderen

  • Verlaging van de lasten op arbeid.
  • Verhoging van de kinderopvangtoeslag.
  • Verhoging van de kinderbijslag.

Voorkomen en bestrijden van problematische schulden

  • Het kabinet presenteert dit voorjaar haar brede schuldenaanpak.

Inzet extra middelen

  • Extra middelen in 2018-2020 voor het voorkomen van schulden en het bestrijden van armoede, in het bijzonder onder kinderen. Over de invulling van deze middelen wordt de Tweede Kamer dit voorjaar geïnformeerd. [Ik weet niet of dit geld naar gemeenten gaat]

TEGENGAAN VAN DE GEVOLGEN VAN OPGROEIEN IN EEN GEZIN MET LAAG INKOMEN

Lokaal integraal maatwerk

  • Programma Sociaal Domein (versterken lokale slagkracht en verbinding gemeenten).
  • Ondersteunen gemeenten bij invulling lokale regiefunctie in overleg met VNG en Divosa.

Samenwerking met maatschappelijke organisaties

  • Financiële ondersteuning van Stg. Leergeld, Jeugdsportfonds / Jeugdcultuurfonds, Nationaal Fonds Kinderhulp en Stg. Jarige Job
  • Subsidieregeling Kansen voor alle kinderen

Samenwerking met scholen

Het kabinet investeert structureel € 170 miljoen extra in een verruiming van het aanbod van voorschoolse educatie. Daarmee kunnen gemeenten peuters met een risico op een achterstand spelenderwijs meer taalvaardigheden mee laten geven. Daarnaast investeert het kabinet structureel € 15 miljoen extra in verdere versterking van de onderwijskansen. Deze investeringen komen bovenop het al bestaande budget ter bestrijding van onderwijsachterstanden. Dat betekent dat vanaf 2020 voor gemeenten in totaal structureel € 486 miljoen beschikbaar is. Voor basisscholen is structureel € 260 miljoen als onderdeel van de lumpsum beschikbaar.

Het kabinet faciliteert lokale samenwerking. Onder meer via het programma Gelijke Kansen, met daarbinnen de Gelijke Kansen Alliantie waarin gemeenten, scholen, onderwijsinstellingen, maatschappelijke initiatieven en het ministerie van OCW samenwerken. Vanuit hun lokale agenda bepalen deze partijen welke initiatieven zij gezamenlijk ondernemen om de gelijke kansen in het onderwijs te bevorderen. Het kan gaan om extra taallessen aan de ouders en kinderen, coaching en begeleiding van leerlingen of om activiteiten gericht op beroepseducatie en het trainen van sociale vaardigheden. Het ministerie van Onderwijs heeft € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld voor cofinanciering van deze initiatieven.

Versterken van kennisopbouw en kennisdeling

Financiële ondersteuning gemeenten

  • Vanaf 2017 €85 miljoen extra per jaar voor het verstrekken van voorzieningen in natura voor kinderen in armoede

MONITOREN VAN RIJKSBELEID EN GEMEENTELIJK BELEID

  • Het kabinet is voornemens om aan het SCP, CPB en CBS gezamenlijk te vragen om te onderzoeken of het mogelijk is tot eenduidige armoede indicatoren te komen die bruikbaar zijn voor een eventuele reductiedoelstelling.
  • Tweejaarlijks inzicht in huishoudens met risico op armoede via rapportages CBS en SCP
  • Monitoring van de bestuurlijke afspraken met de VNG
  • Gesprekken met partijen op basis van deze inzichten

INZET VAN WERKGEVERS EN WERKNEMERS

Tot slot, lees ook de reacties van VNG en Divosa:

Schuldhulp voor jongeren

Afbeeldingsresultaat voor jongeren schulden

Kunnen jongeren met studiefinanciering een schuldregeling treffen?
Het antwoord staat in de vandaag verschenen notitie Jongeren met studiefinanciering en schuldhulpverlening: Er is niet voor iedereen eenduidig aan te geven wat prioriteit heeft: een opleiding of de schulden regelen. Daarom is het van belang dat binnen de gemeente beleid wordt gemaakt over jongeren met schulden die een opleiding (moeten) gaan volgen. Het hogere doel is immers: kansen op de arbeidsmarkt vergroten. Vaak kunnen beide trajecten naast elkaar lopen: een opleiding volgen en afspraken met schuldeisers maken. De afspraken met schuldeisers hoeven niet persé een sanering te zijn, maar het is wel mogelijk een sanering in te zetten als er (ook) studiefinanciering wordt ontvangen. DUO zelf mag niet meewerken aan een sanering als er tegelijkertijd studiefinanciering wordt verstrekt. Is DUO één van de schuldeisers? Dan kan DUO buiten de regeling worden gelaten maar dit moet duidelijk aan alle andere schuldeisers worden gecommuniceerd.

De notitie is uitsluitend beschikbaar voor NVVK-leden, dus meer dan dit kan hier niet delen. Oké, één dingetje nog: De NVVK houdt de mogelijkheid open om een ‘iets langere aflosperiode’ aan te houden dan de gebruikelijke 3 jaar.

Wat als het inkomen laag of onregelmatig is, of hoofdzakelijk bestaat uit studiefinanciering?
Ik zie in een aantal gemeenten dat er dan toch een (minimale) afloscapaciteit wordt vastgesteld. Elke jongere kan pak ‘m beet 50 euro per maand inzetten om zijn schulden af te lossen.

Voorbeelden
Ik heb de afgelopen tijd diverse voorbeelden verzameld van de gemeentelijke projecten voor jongeren met schulden. Ik wil er een keer wat uitgebreider bij stil staan, zoals bijvoorbeeld Jora Wolterink deed in haar blog Jongeren met schulden- geef ze gewoon goede schuldhulpverlening. Maar ik kom er op korte termijn niet aan toe. Dus ik deel dit alvast:

En lees ook:

Beleidsplannen schuldhulpverlening en bestrijding kinderarmoede Neder-Betuwe

Afbeeldingsresultaat voor neder betuwe gemeenteraad

Gisteravond heeft de gemeenteraad van Neder-Betuwe (23.400 inwoners) het Beleidsplan Schuldhulpverlening (hamerstuk) en het Plan van Aanpak Bestrijding Kinderarmoede met algemene stemmen en complimenten aangenomen. Omdat ik daar een bijdrage aan heb geleverd, ben ik daar best trots op. Beluister het debat over kinderarmoede.

Wellicht kunnen kleine en middelgrote gemeenten hier inspiratie uit halen?

Armoede stabiel, maar langdurige armoede neemt toe

Zojuist presenteerde het CBS nieuwe armoedecijfers. Het aantal huishoudens met een laag inkomen is de afgelopen jaren redelijk stabiel gebleven. Het aantal kinderen in armoede is afgenomen. Maar het aantal huishoudens dat minstens 4 jaar een laag inkomen heeft, is toegenomen. Het CBS verwacht in 2018 een daling van de armoede. Het CBS presenteert traditiegetrouw ook cijfers per gemeente en op wijk- en buurtniveau.

 

Het CBS presenteert vandaag cijfers over de lage inkomensgrens t/m 2015. Maar cijfers over sociaal minimum – zeg maar bijstandsniveau, het door gemeenten gehanteerde criterium – zijn ook nog te vinden op het vernieuwde Statline van CBS. Cijfers t/m 2014.

 

Bijzondere bijstand voor huiswerkbegeleiding in Overbetuwe

Afbeeldingsresultaat voor huiswerkbegeleidingOverbetuwe wil gelijke onderwijskansen voor iedereen. Daarom kunnen kinderen uit gezinnen die het niet breed hebben toch naar huiswerkbegeleiding. Lees meer in De Gelderlander. #klijnsma-gelden #kansenvoorallekinderen

Handreiking aanpak kinderarmoede

Heb je nog geen plan voor de besteding van de Klijnsma-gelden die je sinds begin 2017 krijgt voor de bestrijding van kinderarmoede? Dan wordt het stilletjes aan tijd dat plan te maken! Maak dan gebruik van de Handreiking die Divosa vandaag presenteerde. En kijk nog even in de rubriek Jeugd op dit blog.

In Neder-Betuwe heb ik vorige week het concept-plan gepresenteerd aan de gemeenteraad. De raad behandelt het voorstel op 8 februari.

 

 

 

Kinderen met ouders op achterstand

Vorige week presenteerde de Kinderombudsman het rapport ‘Alle kinderen kansrijk‘. In het rapport staan de volgende aanbevelingen voor gemeenten:

Het rapport vermeldt niet heel veel nieuws ten opzichte van de eerdere rapporten van de Kinderombudsman waarin o.a. gepleit werd voor invoering van een kindpakket.

Interessanter vond ik het rapport dat diezelfde Kinderombudsman in dezelfde week presenteerde: ‘Nederlandse kinderen ontkoppeld‘. Daarin staat dat enkele honderden kinderen in Nederland in armoedeleven omdat een van hun ouders geen geldige verblijfsvergunning heeft. Daardoor komt het gezin niet of minder in aanmerking voor toeslagen en uitkeringen, terwijl de kinderen zelf wel Nederlands zijn of hier een verblijfsvergunning hebben. Lees meer in het AD.

En verder lees ik deze week dat Utrecht volgend jaar €170.000 extra gaat investeren in de begeleiding van kinderen die met hun ouders in de crisisopvang verblijven.

Tot slot, lees ook: ‘Laptops zijn effectiever tegen armoede dan gratis vioolles’ (6 dec. door Cok Vrooman, armoede-onderzoeker SCP) en Groenteboxjes om kinderen in arme wijken gezonder laten eten (Den Haag)