Handreiking Voorkomen Huisuitzettingen – Nieuwe Editie!

Stichting Eropaf! heeft een hernieuwde uitgave van de Handreiking Voorkomen Huisuitzettingen uitgebracht. De handreiking biedt actuele inzichten over preventie en interventie bij dreigende ontruimingen wegens schulden.

Komend najaar organiseert Eropaf! een bijeenkomst rond het thema huisuitzettingen. Stuur een mail naar info@eropaf.nl als je hierover op de hoogte gehouden wil worden.

Schuldenaanpak op de schop

Moties
Op 3 juli nam de Tweede Kamer de volgende moties aan:

Knellende wetgeving
Op dezelfde dag besprak de commissie SZW van de Tweede Kamer het rapport Knellende schuldenwetgeving met 50 aanbevelingen van externe onderzoekers om wet- en regelgeving aan te passen. Ik sta achter de meeste aanbevelingen en zal er meer over schrijven zodra duidelijk is hoe de Tweede Kamer of het Kabinet deze oppakken.

Stelselwijziging
Geboeid las ik gisteren ‘Schuldhulp veel duurder dan nodig’ met nog verdergaande voorstellen van faillissementsrechter Erik Boerma om de schuldhulpverlening te verbeteren. ‘Je kan het in veel gevallen veel sneller en makkelijker regelen door mensen gewoon door de rechter failliet te laten verklaren. Met een snelle klap direct afdwingen dat de schuldeisers genoegen nemen met dat percentage, en klaar.’

Eerder dit voorjaar schreef advocaat en docent schuldsaneringsrecht Arnoud Noordam De wél effectieve variant van schuldhulp gaat stil ten onder. ‘In 60% van de gevallen wijzen schuldeisers het gemeentelijke aanbod af. De NVVK stelt nu voor alle schuldeisers wettelijk te verplichten aan de gemeentelijke schuldregeling mee te werken. Maar zo’n regeling hebben we al! Juist, dat is de Wsnp.’ Voor de korte termijn stelt hij voor het vereiste van het gemeentelijke voortraject te schrappen (een motie daartoe werd overigens niet aangenomen) of gemeenten te dwingen in alle gevallen waarin schuldeisers niet binnen zes maanden met een regeling hebben ingestemd, schuldenaren door te verwijzen naar de Wsnp. Op langere termijn bepleit hij één geïntegreerd, breed toegankelijk wettelijk traject dat in een veel eerder stadium van de hulpverlening algemeen wordt ingevoerd.

De gemeentelijke schuldhulpverlening komt er in veel beschouwingen niet goed van af. Het minnelijk traject is ‘stroperig’ en het wettelijk traject zou veel beter zijn. Nou denk ik, dat we inderdaad de voordelen van het wettelijk traject beter moeten benutten, en dat er nog veel te verbeteren is bij gemeenten, maar we moeten geen appels met peren vergelijken. Het technisch regelen van schulden is niet zo ingewikkeld. Een kwestie van goed rekenen. Het helpt natuurlijk wel dat een rechter een regeling eenzijdig kan opleggen, terwijl je als gemeente altijd in onderhandeling bent. Maar het stabiliseren van inkomsten, uitgaven en problematiek op andere leefgebieden zodat de schuldenaar rijp is om aan zijn aflosverplichtingen te gaan voldoen, is veel ingewikkelder. Dát is volgens mij de belangrijkste reden dat het gemeentelijke traject stroperiger is dan het wettelijke.

Zou het niet zinvol zijn om een door de gemeente voorbereid schuldregelingsvoorstel altijd door de rechter te laten bekrachtigen? Het op orde brengen van het dossier, het stabiliseren van inkomsten en uitgaven en een PvA om de oorzaken van schulden aan te pakken, laten we dan bij de gemeente. Rechtbanken zitten er ongetwijfeld niet op te wachten om deze volledige ‘intake’ op zich te nemen.

Wat ik verder zou willen, is dat gemeenten 90% van de schulden regelen met een saneringskrediet. Dus veel minder vaak met een schuldbemiddeling. Dat is in de meeste gevallen voordeliger voor zowel schuldeiser, schuldenaar als gemeente. Na de zomervakantie meer daarover…

Schulden in de maatschappelijke opvang en beschermd wonen

Gisteren ging www.schuldenindeopvang.nl live. Met deze site wil Federatie Opvang cliënten in de opvang en beschermd wonen beter leren omgaan met hun financiën en professionals beter toerusten voor schuldhulpverlening aan deze doelgroep. 90% van de opvang-cliënten heeft schulden. Voor beschermd wonen en GGZ zijn geen goede cijfers bekend.

Vorig jaar lazen we Doorstroom opvang belemmerd door financiële knelpunten (Leger de Heils) en Vrouwen in vrouwenopvang verstrikt in financiële regelingen (Ombudsman).

Ook lazen we vorig jaar Utrechtse cliënten langer in de opvang door geldproblemen. Gelukkig lees ik recent Utrechtse financiële uitstroombelemmeringen opvang grotendeels opgelost! Dat is mooi werk van onder andere De Tussenvoorziening. Een greep uit de oplossingen:

  • Elke cliënt die instroomt, krijgt een financiële intake;
  • In de U-wijzer zitten verwijsposters voor woonbegeleiders om ze de weg te wijzen naar passende financiële hulpverlening.
  • De checklist uitstroom zelfstandig wonen brengt voor woonbegeleiders risico’s van zelfstandig wonen in kaart (zie p. 43 van dit rapport).
  • Er komt een Stadsbreed scholingsprogramma biedt Buurtteam- en opvangmedewerkers.

Meer oplossingen vind je dus op schuldenindeopvang.nl.

Preventieplan Leiden

Leiden wil met onder andere belastingadvies, gastlessen en peer-to-peer aanpak op scholen, budgetcursussen, online tools, hulp bij thuisadministratie, nazorg en een sociaal leenfonds voorkomen dat schulden ontstaan of verergeren. In het Preventieplan staan preventieactiviteiten voor onder meer jongeren, zelfstandigen en mensen met een licht verstandelijke beperking. Leiden reserveert hiervoor €200.000 per jaar.

Leiden zet ook stevig in op Vroegsignalering. Daarvoor begroot de gemeente nog eens €544.000 per jaar. De projectplannen van Leiden en andere gemeenten vind je in het artikel Evaluaties en projectplannen Vroegsignalering Schulden.

Actieplan voor mensen met een licht verstandelijke beperking

Gemeenten moeten mensen met een lichte verstandelijke beperking (LVB) eerder herkennen en hulp op maat bieden bij schuldhulpverlening en arbeidstoeleiding, staat in de Verkenning LVB, schulden en werk. Op p. 8 staan aanbevelingen voor gemeenten:

  • Houd bij vroegsignalering en schuldpreventie rekening met deze doelgroep en maak gebruik van het landelijk kenniscentrum LVB.
  • Geef wijkteams of sociaal raadslieden de opdracht om als product aan te bieden dat mensen met een LVB altijd even contact kunnen opnemen met vragen over administratie.
  • Zoek mensen actief op als er signalen zijn.
  • Richt de aanvraagprocedure van minimaregelingen zodanig in dat mensen met een LVB deze zo zelfstandig mogelijk kunnen aanvragen.
  • Houd bij de toepassing van bijzondere bijstand rekening met het soms improductieve gedrag, zoals het onvoldoende overzien van consequenties (bijv. bijzondere bijstand geven als een rechtbank geen sanering toekent vanwege een beperkte snelheidsovertreding).
  • Koop een ontregelende schuld af als het ontstaan gerelateerd is aan de beperkingen die samenhangen met de LVB.
  • School professionals en bied een verwijskader.
  • Maak de toegang tot schuldhulpverlening laagdrempelig. Dus niet voor het eerste gesprek al vragen om formulieren te verzamelen.
  • Bied een stappenplan, zodat mensen begrijpen in welke stap ze zitten.

Diverse betrokken organisaties presenteren naar aanleiding van de verkenning het Actieplan LVB, schulden en werk. Hierin kondigen zij aan dat zij de komende twee jaar interventies en trainingen met elkaar gaan delen, pilots op gaan zetten en de bestaande basiskennis over LVB willen uitbreiden. Daarnaast moet onder andere via publieke discussies meer aandacht voor het onderwerp komen.

Adviesrecht en alternatieven voor beschermingsbewind

Je kunt tot uiterlijk 17 september reageren op het concept wetsvoorstel dat het adviesrecht voor gemeenten bij beschermingsbewind regelt. De gemeente krijgt hierin het recht om binnen 4 weken na het verzoek tot instelling van bewind de kantonrechter te adviseren over alternatieven. In Tilburg zijn ze hiermee al aan het proefdraaien. Gisteren was ik bij het kantongerecht in Leiden. We concludeerden dat het mooi zou zijn als gemeente en bewindvoerder al vóór het verzoek bij de kantonrechter een gezamenlijke intake zouden doen.

Budget oké
Schuldhulpverleningsorganisatie Plangroep presenteert ‘Budget oké hét alternatief voor beschermingsbewind waarbij u als gemeente wel regie heeft’. Budget oké is een uitgebreide vorm van inkomensbeheer waarbij meer maatwerk wordt geleverd én gewerkt wordt aan financiële zelfredzaamheid.

Beslagvrij bedrag bankbeslag

Afbeeldingsresultaat voor bankbeslag

Je kunt tot 20 juli reageren op het Wetsvoorstel tot herziening van het beslag- en executierecht dat nu ter consultatie ligt. Het wetsvoorstel regelt o.a. dat er een beslagvrij bedrag bij beslag op een bankrekening wordt ingevoerd en dat het beslagverbod op roerende
zaken wordt gemoderniseerd.

De Ombudsman trok vorig jaar al aan de bel: vereenvoudiging van de beslagvrije voet is mooi, maar vergeet niet ook het bankbeslag aan te passen!

De nieuwe wettekst is grotendeels geschreven door de KBvG. Lees hun persbericht. En lees ook Bestaansminimum schuldenaar beter beschermd op Rijksoverheid.nl.