Terugblik op congres schulden & armoede

Ik was afgelopen vrijdag bij het jaarcongres schulden en armoede van Hoezo! en Divosa. Met dit jaar als thema ‘Eigen schuld?’. Vanuit verschillende perspectieven werd antwoord gegeven op de vraag of het je eigen schuld is als je in de schulden zit. Laten we het erop houden dat de schuld deels ligt bij ‘het systeem’ en deels bij opvoeding en onze genen. Alle presentaties zijn binnenkort te vinden op www.schuldhulpverleningenarmoede.nl.

Will Tiemeijer van de WRR bepleitte dat de overheid (rijk en gemeenten) de sociale zekerheid en schuldhulpverlening veel meer moet organiseren vanuit realistisch perspectief:

Tamara Madern van de HU sloot daarbij aan met haar pleidooi voor stress sensitieve dienstverlening:

“LEVENSGEVAAR! Het betreden van het ijs is ten strengste verboden”… met daarnaast voor de zekerheid toch maar de nodige reddingsmiddelen voor wie deze waarschuwing in de wind slaat. Divosa-voorzitter Erik Dannenberg zag een mooie analogie met de schuldhulpverlening.

Jan van Beek van BKR en Liesbeth Gerritsen van de gemeente Arnhem gaven een presentatie over de Vindplaats van Schulden (Vps) in Arnhem. Lees meer over Vps in Aan de slag met vroegsignalering. Bij maar liefst 80% van de benaderde huishoudens wordt een plan van aanpak gemaakt! Het is dus niet meer ‘schieten met hagel’ zoals voorheen vaak het geval was. Waar de initiatieven voor de oprichting van een landelijk schuldenregister keer op keer strandden, lijkt de uitrol van de lokale en regionale Vps-en redelijk succesvol. ‘Je hebt op deze kleinere schaal met minder schuldeisers te maken, en er worden van minder personen privacygevoelige gegevens geleverd. Dat maakt het makkelijker om convenanten te sluiten’, vertelt Jan van Beek. En misschien kunnen we via deze weg uiteindelijk toch een landelijke dekking realiseren.

We kregen een preview van de filmdocumentaire ‘Vergeef me mijn schulden’. Deze filmdocumentaire geeft een informatief en ontroerend kijkje in de keuken van de Wsnp en wordt volgende week maandag uitgezonden op NPO2.

Projectleiders Anja Tijdhof en Nelly Labrie gaven een workshop over DATT Werkt!. Op de website van DATT Werkt! vind je een toolbox met informatie en handleidingen met tips waarmee je in jouw gemeente aan de slag kan met het verbeteren van de ketensamenwerking in de bestrijding van armoede en schulden. In de toolbox vind je ook een ‘ketenspel’ waarmee de ketenpartners elkaar op een leuke manier leren kennen.

 

Aan de slag met vroegsignalering

Afbeeldingsresultaat voor vroegsignalering schuldenDoor signalen van energiebedrijven, woningcorporaties en zorgverzekeraars over betalingsachterstanden vroegtijdig op te pakken, kun je als gemeente veel leed en maatschappelijke kosten voorkomen. De eerste 100 gemeenten die zich melden, kunnen vanuit het project ‘Landelijke Uitrol Vroegsignalering Schulden’ gratis ondersteuning krijgen bij het opzetten van vroegsignalering. Bij voorkeur maken gemeenten dan gebruik van de Vindplaats van Schulden. Dit initiatief van het BKR vervult de rol van gegevensverwerker: meldingen van betalingsachterstanden worden op een zorgvuldige manier verwerkt tot signalen voor de gemeente. Nijmegen is een van de eerste gemeenten die hiermee aan de slag ging.

Geïnteresseerde gemeenten kunnen mailen naar initiatiefnemer Jan Siebols.

Lees meer over vroegsignalering en de ondersteuningsmogelijkheden in het artikel Vroegsignalering schulden: een lastig pad, maar begaanbaar (Sociaal Bestek).

Levensgebeurtenissen
En nu we het toch over vroegsignalering hebben: in Utrecht worden workshops gegeven over levensgebeurtenissen. De workshops zijn onderdeel van de Utrechtse Armoedeaanpak 2016-2019.

In het vandaag in SPRANK verschenen artikel Werkgever brengt schulden eerder in beeld wordt gerefereerd aan de FiKks app: een schuldenplatform dat mensen helpt met hun geldzaken voordat het geldzorgen zijn. Bekijk de video:

En kijk ook nog even in de rubriek Voorlichting & preventie en lees de Leidraad Vroegsignalering van de NVVK.

De Vonk

Ik maak hier graag wat reclame voor de sympathieke organisatie Stichting De Vonk. ‘Expertisecentrum voor ondersteuning, activering en training bij vraagstukken over armoede en sociale uitsluiting’, met ANBI status.

Residerend in Tilburg, werken ze van oorsprong vooral in Zuid-Nederland. Maar ze worden tegenwoordig in het hele land gevonden. Zo geven ze in Groningen aan beleidsambtenaren en mensen van de wijkteams de training armoede onder de loep. Ook werkers van Humanitas in het hele land krijgen deze training. Professionals en vrijwilligers leren om op de juiste manier in te spelen op de armoedesituatie. Daardoor helpen zij mensen om weer bij hun eigen kracht te komen en zelfredzamer te worden.

De Vonk helpt ook bij het organiseren van SchuldenVrijMaatjes: vrijwilligers die mensen ondersteunen tijdens het schuldhulpverleningstraject.

Als het gaat om kinderarmoede hebben ze de Checklist Armoedebeleid op school, de Workshop aanbevelingen uit onderzoek naar effecten van armoede op kinderen, de Masterclass armoede signalering jeugdhulpverleners, het Kinderpact tegen armoede en verzorgen ze Activerend onderzoek naar knelpunten op school.

En nog veel meer. Enfin, kijk zelf maar even op stichtingdevonk.nl.

Schulden.nl

Vandaag is schulden.nl gelanceerd. Mensen die zich melden via de website of tel. 0800-8482257 krijgen gratis hulp bij het oplossen van hun financiële problemen. Schuldeisers betalen deze hulp. Binnen 14 dagen is er een oplossingsperspectief. Indien nodig wordt contact gelegd met instanties die verder kunnen helpen, zoals de gemeentelijke schuldhulpverlening. Schulden.nl is een initiatief van PLANgroep en Zuidweg & Partners.

Eerder al was er het 155-noodloket voor (zelfstandig) ondernemers van het IMK.

Dit zijn initiatieven van private ondernemingen. In juni werd in de Tweede Kamer het voorstel gedaan een landelijk noodnummer in het leven te roepen. Klijnsma zal onderzoeken of er behoefte is aan een niet-privaat alternatief.

‘Rondkomen van de bijstand is mogelijk’

Gisteren was ik bij het zeer boeiende Nibudcongres Wat is genoeg? Bovenstaande stelling, en vooral onderstaande verklaring daarbij, vatten het congres voor mij samen.

Ja, je kunt rondkomen van een inkomen op het sociaal minimum, mits:

  1. je heel goed met je geld kunt omgaan. Maar de lat ligt inmiddels wel verschrikkelijk hoog. De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving concludeerde eerder deze week dat de samenleving voor een groeiende groep Nederlanders te ingewikkeld is geworden. Uit ander onderzoek blijkt dat mensen door gebrek aan tijd en geld niet de meest verstandige keuzes maken. En de Ombudsman noemt de veronderstelde zelfredzaamheid ‘een illusie’.
  2. je gebruikmaakt van alle voorzieningen. Maar we hebben er met zijn allen zo’n kerstboom van gemaakt, dat rechthebbenden de voorzieningen niet kennen, niet in aanmerkingen denken te komen, zich schamen of de aanvraag te ingewikkeld vinden.
  3. er niets misgaat. Er is nauwelijks afloscapaciteit om een schuld af te lossen. Als er een schuld ontstaat, beland je zo in een neerwaartse spiraal. Per ongeluk €100 teveel kinderopvangtoeslag ontvangen? Je koelkast èn je wasmachine geven in dezelfde week de geest? Een ongeluk zit in een klein hoekje. En hoe langer je op het sociaal minimum zit, hoe kwetsbaarder de situatie wordt.
  4. je geen hoge ‘persoonlijk onvermijdbare kosten’ hebt. Denk aan een hoge huur, terwijl er geen andere woningen beschikbaar zijn. Of hoge kosten voor zorg, dieet of vervoer. De befaamde voorbeeldbegrotingen van het Nibud gaan uit van gemiddelden. Als jij daar flink van afwijkt, wordt het heel lastig.
  5. je genoegen neemt met heel weinig. Het Nibud rekent voor dat sommige huishoudens geen of nauwelijks budget hebben voor ‘sociale participatie’. Uitgaan, verjaardagsfeestje en vakantie schieten er bij in. En je kinderen kunnen niet op voetbal of muziekles als er daarvoor in jouw gemeente geen tegemoetkoming is.

Kijk nog even in het Nibuddossier schuldpreventie.

Amsterdam krijgt voortaan seintje bij ophopende verkeersboetes

Afbeeldingsresultaat voor verkeersboete

Zodra Amsterdammers achterstanden oplopen bij het betalen van hun verkeersboetes, geeft het CJIB een seintje zodat schuldhulpverleners poolshoogte kunnen nemen. Wethouder Vliegenthart is met het CJIB in gesprek over een proef. Als deze succesvol verloopt, hoopt Amsterdam deze aanpak naar de hele stad uit te breiden.

En misschien wel naar heel Nederland?

Bron: Parool

Aantal wanbetalers zorgpremie per gemeente

Mensen die hun verplichte zorgpremie niet betalen, belanden in de wanbetalersregeling.

Gemeenten kunnen van het CAK een overzicht krijgen van het aantal mensen in de wanbetalersregeling, uitgesplitst per doelgroep. Zie voorbeeld van Dordrecht.* En zie dit Excel-bestand met de aantallen en achtergrondkenmerken in jouw gemeente. Deze cijfers hebben als peildatum 31-12-2015 en zijn waarschijnlijk aan de hoge kant. Het aantal wanbetalers is in het jaar daarna namelijk met 11,6% gedaald.

Let op: het is misschien even schrikken als je ziet, dat er veel meer wanbetalers zijn dan alleen de bijstandsgerechtigde. Die je misschien al kent vanuit de speciale wanbetalersregeling voor bijstandsgerechtigden.

Om deze nieuwe doelgroep niet-bijstandsgerechtigde wanbetalers gericht te benaderen, heb je extra capaciteit nodig. En de Burgerservicenummers van de betreffende wanbetalers. Er wordt gewerkt aan een ministeriële regeling om dat laatste mogelijk te maken. Het CAK verwacht ‘later dit jaar’ op basis daarvan de BSN’s aan gemeenten te mogen leveren.

Verder goed om te weten: Zorgverzekeringslijn (min. VWS) geeft gratis workshops door het hele land over het voorkomen en oplossen van zorgverzekeringsschulden. Zij leggen uit hoe de wetgeving in elkaar zit en welke rechten en plichten mensen hebben.

*Met dank aan Alex Buchinhoren van Sociale Dienst Drechtsteden die mij hierop attendeerde.

Naschrift d.d. 28 juni 2017: Inmiddels kreeg ik deze link, waaruit blijkt dat de uitwisseling op BSN al vanaf 1 juli mogelijk wordt.